Bartın'da fotoğraflarla deprem gerçeği

6 Şubat depremlerinin 3. Yılında bugün dünden daha hazır değiliz. 6 Şubat depremlerinin 3. yılında açıklama yapan TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Türkiye’nin depreme karşı hala yeterince hazır olmadığını vurguladı.

Riskli yapı stokuna, imar aflarına ve yetersiz kentsel dönüşüm politikalarına dikkat çeken Oda, bilim ve mühendislik temelli, kamusal bir afet politikasının acilen hayata geçirilmesi çağrısında bulundu. Başkan Yalçınkaya sergide 68 Bartın depremini anlatan gazeteleri görünce "Bu gazeteleri o zaman yazıyor, yazıyor diye bağırarak sokaklarda ben dağıtmıştım" diyerek o günlere dair bir anısını paylaştı.

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Bartın İl Temsilciliği '6 Şubat Depremleri'nin yıl dönümünde deprem fotoğraflarıyla farkındalık yaratıp acı bir hatırlatmada bulanarak gerçeklerle yüzleşmemizi sağladı.

Büyük yıkım oldu

Resmi verilere göre, 53 bin 537 kişinin hayatını kaybettiği, 107 bin 213 kişinin yaralandığı, 38 bin 901 binanın yıkıldığı, Kahramanmaraş merkezli Hatay, Malatya, Osmaniye başta olmak üzere 11 ilin yıkımla karşılaştığı 6 Şubat depremlerinin 3. Yılında Bartın'da düzenlenen etkinlikte 32 fotoğraf sergilendi.

68 Bartın depremi de unutulmadı

Hükümet Caddesindeki Kent Müzesi önünde yapılan etkinlikte deprem bölgesinden 15 fotoğrafa yer verilirken, 29 kişinin öldüğü, 500'den fazla kişinin yaralandığı 3 Eylül 1968 Bartın depreminden de fotoğraflar ve gazete küpürleri sergilendi.

Dualar edildi, karanfiller bırakıldı

Aynı yerde düzenlenen Bartın Belediyesi anma programında da sergilenen fotoğrafların önüne kırmızı karanfiller bırakıldı, depremde kaybettiğimiz vatandaşlarımız için Kur'an okundu, dua edildi.

Etkinliğe belediye meclis üyeleriyle birlikte katılan Bartın Belediye Başkanı Rıza Yalçınkaya konuşmasında şehirlerin rantla değil bilimle, akılla inşa edilmesi ve yönetilmesi konusunda 6 Şubat 2023 tarihli depremin uyarı olduğunu vurguladı ve bundan ders çıkarılması gerektiğini söyledi.

Asrın felaketi

Yalçınkaya "Bu asrın felaketinde hayatını kaybeden on binlerce vatandaşımıza Allah’tan rahmet, kederli ailelerine ve aziz milletimize bir kez daha başsağlığı diliyorum. Yaşadığımız acı, tarifsizdi; ancak bu büyük felaket karşısında milletimizin gösterdiği dayanışma, yardımlaşma ve kardeşlik ruhu hepimize umut oldu. Depremin ilk anından itibaren Bartın olarak tüm imkânlarımızla depremzede kardeşlerimizin yanında olduk, olmaya da devam edeceğiz" dedi.

Sağlam yapılaşmanın önemine dikkat çeken Yalçınkaya "Bu felaket bizlere; afetlere karşı daha hazırlıklı olmanın, şehirlerimizi daha güvenli hale getirmenin, dayanıklı yapılar inşa etmenin ve her yönüyle dirençli kentler oluşturmanın ne kadar hayati olduğunu bir kez daha hatırlatmıştır. Gelecek nesillere daha güvenli bir yaşam alanı bırakmak adına, afet risklerini azaltan, planlı ve sürdürülebilir şehirler inşa etmenin ortak sorumluluğumuz olduğuna inanıyoruz" ifadesini kullandı.

Yalçınkaya "Hayatını kaybeden vatandaşlarımızı rahmet ve saygıyla anıyor; böyle acıların bir daha yaşanmamasını temenni ediyorum. Unutmadık, unutturmayacağız” diye konuştu. İnşaat Mühendisleri Odası Bartın İl Temsilcisi Fatih Kanbur da deprem gerçeğini hatırlatmak ve farkındalık oluşturmak için bu etkinliği düzenlediklerini  söyledi.

Fatih Kanbur "On binlerce yurttaşımızı yitirdiğimiz, 11 ilde yaklaşık 40 bin binanın yıkıldığı, 200 binden fazlasının ağır hasar aldığı 6 Şubat Depremlerinin yıl dönümünde, kaybettiklerimizi saygıyla anıyoruz; geride kalanlara karşı sorumluluğumuzun bilinci ve ülkemizin güvenli geleceği için bu tarihi, yalnızca bir anma günü olarak görmüyor, depremlerin 3. yıl dönümünde ihmallerin, yanlış tercihlerin ve görmezden gelinen gerçeklerin ağır sonuçlarını hatırlatma gereği duyuyoruz" dedi.

Sorun doğada değil insanda

Altını çizerek ifade etmek gerekir ki Türkiye’de deprem “beklenmedik” bir doğa olayı değil; tam olarak ne zaman, nerede ve ne büyüklükte olacağı tespit edilemese de öngörülebilir ve etkileri büyük ölçüde azaltılabilir bir gerçektir diyen Fatih Kanbur "Denilebilir ki yıkımın büyüklüğü, depremin ölçüsünden çok; yapı üretiminin kalitesi, denetimin niteliği ve risk azaltma politikalarıyla doğrudan ilişkilidir. Aynı büyüklükteki depremlerin farklı ülkelerde bu ölçekte yıkıma ve can kaybına yol açmaması, sorunun doğada değil, insan eliyle yaratılan zaaflarda olduğunu açıkça göstermektedir" ifadesini kullandı.

İmar afları yanlış

Fatih Kanbur şöyle devam etti; "Bugün gelinen noktada Türkiye’deki yapı stokunun önemli bir bölümünün hâlâ yüksek deprem riski altında olduğu bir sır değildir. Mevcut binaların birçoğunun hasar görebilirliği yüksek olan 2000 yılı öncesi inşa edilmiş binalardan oluşması bir yana, son 25 yılda çıkarılan 6 imar affı yasasıyla mevzuata aykırı eklenti veya değişiklikler, gerekli tedbirler alınmadan kâğıt üstünde yasal hale getirilerek, mühendislik hizmeti almamış kaçak yapıların yasallaşması sağlanmıştır.

TBMM Kahramanmaraş Depremleri Araştırma Komisyonunun 2023 tarihli raporu ülke genelinde 6-7 milyon konutun acilen dönüştürülmesi gerektiğini; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ise sadece İstanbul’da yaklaşık 600 bin konutun çok riskli olduğunu, toplamda 1,5 milyon konutun dönüşmesi gerektiğini ifade etmektedir. Resmî makamların açık beyanlarıyla ülke genelindeki yapı stokunun ne kadar sorunlu olduğu gözler önüne serilmiştir. Buna rağmen, hâlâ bütüncül ve kamuoyuna açık bir yapı envanteri oluşturulmamış, hangi kentte kaç yapının riskli olduğu net biçimde ortaya konmamıştır. Risk bilinmeden, öncelik belirlenmeden, etkili bir dönüşümden söz etmek de mümkün değildir.

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası olarak bir kez daha vurguluyoruz: afetler kader değildir, bilimi, mühendisliği ve kamusal sorumluluğu esas almayan politikalarda ısrarın acı sonuçlarıdır. İvedi olarak yapılması gerekenler bellidir: Ülke çapında güncel ve şeffaf bir yapı envanteri oluşturulmalı, kentsel dönüşüm rant odaklı değil risk temelli bir kamu politikası olarak uygulanmalı, yapı üretiminin tüm aşamaları; proje, imalat ve denetim süreçlerinde mühendisli6k hizmetlerinin tam ve doğru bir biçimde verilebilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalı, uygulamalar sıkı bir şekilde denetlenmelidir"

Vali Yardımcısı Muhittin Gürel, AK Parti İl Başkanı Yaşar Arslan, CHP İl Başkanı İsmail Cem Akyol, Saadet Partisi İl Başkanı Mücahit Mekeç, Atatürkçü Düşünce Derneği Başkanı Erdem Ekmekçi, Bartın eski Belediye Başkanı Oğuz Pir ve çok sayıda vatandaş da İnşaat Mühendisleri Odasının sergisini ilgiyle gezdi. Fatih Kanbur'un yanı sıra inşaat mühendisleri Engir Kır, Cemal Abanalı, Öznur Ayvat, Kadir Topal, Alper Kanbur ve Doruk Al ile koleksiyonundan yararlanılan araştırmacı yazar Çetin Asma'da etkinlikte sergilenen fotoğraflarla ilgili bilgilendirmede bulundu.

Bu gazeteleri ben dağıttım

Sergiyi gezerken gazete küpürlerini görünce 68 depremine dair bir anısını anlatan Başkan Yalçınkaya, 1968'de Bartın depremi olduğu sırada ben postanede vatandaşlara mektup üzeri yazıyordum, harçlığımı çıkarıyordum. Büyük bir gümleme-patlama sesi duyduk, deprem olduğunu o zaman anladık. Deprem haberleri Hürriyet, Sabah, Ulus gibi büyük gazetelerin manşetlerine çıkmıştı. Ben de o zaman Azim Kitabevi'nden günlük gazeteleri alarak sokak sokak gezip 'Yazıyor, yazıyor, Bartın depremini yazıyor diye bağırarak gazete dağıtımı yapmıştım" diye konuştu.

(Haber: Arif Üçler)